هولتر 24 ساعته فشار خون چیست و چگونه عمل میکند؟
هولتر 24 ساعته فشار خون دستگاهی در حد قابل حمل و کوچک می باشد که فشار خون را در بیمار بطور مداوم و در یک بازه زمانی 24 ساعته اندازه گیری می نماید. این دستگاه شامل یک کاف بادی، یک واحد ضبط اطلاعات و سنسورهای حساس است که بطور مشخص هر 15 تا 30 دقیقه یک بار در طول روز و 30 تا 60 دقیقه یک بار در طول شب فشار خون را محاسبه می کند. این شیوه اندازه گیری پزشکان را در بررسی نوسانات فشار خون در بیمار یاری نموده و امکان اتخاذ بهترین تصمیمات درمانی را برای او فراهم می کنند.
مزایای استفاده از هولتر 24 ساعته فشار خون
استفاده از هولتر 24 ساعته فشار خون به عنوان وسیله ای برای نظارت بر فشار خون در طول شبانه روز دارای مزایای بسیاری است که به بهبود در تشخیص و مدیریت فشار خون کمک می نماید. از جمله آنها می توان به موارد زیر اشاره کرد:
بررسی نوسانات فشار خون در طول شبانهروز
بطور طبیعی فشار خون در هر فردی در طول شبانه روز دارای تغییراتی است که این تغییرات دارای یک الگو یا ریتم 24 ساعته هستند. معمولا در اوایل صبح فشار خون افزایش داشته و در طول روز در سطح بالاتری باقی می ماند. پس از آن هنگام عصر و شب فشار خون کم شده و در نیمه های شب به پایین ترین میزان خود می رسد. هولتر 24 ساعته فشار خون به بررسی دقیق این نوسانات و در صورت وجود به تشخیص مشکلات مربوط به آنها کمک می کند.
تشخیص فشار خون بالا یا پایین و نوسانات آن
ثبت مداوم فشار خون در طول یک شبانه روز توسط هولتر 24 ساعته فشار خون، امکان تشخیص دقیق وجود و یا عدم وجود فشار خون بالا را فراهم می کند و تصویری کامل و همه جانبه از نوسانات فشار خون بیمار ارائه می دهد که برخی از این تصویرها ممکن است در روشهای سنتی اندازه گیری فشار خون دیده نشوند. از طرفی برخی از افراد ممکن است در طول شب دچار افت فشار خون و به دنبال آن سرگیجه و یا ضعف شوند. هولتر 24 ساعته فشار خون را در طول شب نیز اندازه گیری نموده و این افت ها را ثبت می نماید که درمان بهینه را میسر می سازد.
تشخیص فشار خون روپوش سفید
در بسیاری از موارد دیده می شود که بعضی از افراد هنگامی که به پزشک مراجعه می کنند و یا در محیطهای پزشکی قرار می گیرند، دچار افزایش موقت فشار خون می شوند که در صورت عدم تشخیص این مورد، امکان تشخیص نادرست فشار خون بالا وجود دارد. نصب هولتر 24 ساعته فشار خون با اندازه گیری شبانه روزی، این پدیده را شناسایی نموده و مانع از تجویزهای نادرست می شود.
شناسایی علل زمینهای فشار خون بالا
هولتر 24 ساعته فشار خون روشی بسیار کارآمد برای نظارت پیوسته بر فشار خون می باشد که این نظارت با ثبت نوسانات در شرایط مختلف امکان تشخیص علل زمینه ای فشار خون بالا را در بیمار فراهم می سازد. از جمله این علل زمینه ای می توان به بیماری آپنه خواب (قطع موقت تنفس فرد در هنگام خواب، اختلالات هورمونی بدن و تاثیرات محیطی و رفتاری مانند فعالیتهای روزمره و استرس و عادات زندگی)، اشاره نمود.
شناسایی بیماریهای قلبی با استفاده از هولتر فشار خون
هولتر ۲۴ ساعته فشار خون در کنار ارائه داده هایی جامع از نوسانات فشار خون در شناسایی بیماریهای قلبی و گاهی پیشگیری از آنها موثر است. اگر داده های هولتر نشان دهنده وجود نوسانات غیر طبیعی فشار خون در فرد باشد، توسط پزشک بررسی بیشتر انجام شده و این امر ممکن است به تشخیص بیماریهای قلبی مربوط به فشار خون بالا مانند سکته و نارسایی قلبی بینجامد که راهکارهای درمانی مناسب را برای پیشگیری از پیشرفت این بیماریها پیش روی بیمار قرار می دهد.
چرا هولتر 24 ساعته فشار خون برای تشخیص فشار خون ضروری است؟
این روش یکی از شیوه های پیشرفته جهت بررسی شبانه روزی فشار خون می باشد. از آنجا که معمولا اندازه گیری فشار خون در محیطهای پزشکی انجام می شود، این روش امکان بررسی فشار خون را در محیط طبیعی زندگی فرد فراهم می سازد. اندازه گیری مقطعی نیز با خطاهایی که ناشی از عواملی مانند استرس، مصرف کافئین و یا فعالیتهای بدنی هستند همراه میباشد که ثبت 24 ساعته و مداوم این خطاها را به حداقل می رساند.
مراحل انجام هولتر 24 ساعته فشار خون
نصب و استفاده از هولتر 24 ساعته فشار خون دارای مراحلی است که در ذیل به توضیح این مراحل می پردازیم.
نصب دستگاه: در ابتدا، کاف فشار خون (پانسمان بازویی) با اندازه مناسب به بازوی غیرغالب بیمار بسته میشود. دستگاه هولتر، که به اندازه یک رادیو قابل حمل است، به کمربند یا بند بدن متصل میشود و اطلاعات را در طول دوره ۲۴ ساعته جمعآوری میکند.
عملکرد دستگاه: در فواصل زمانی مشخص (معمولاً هر ۱۵ تا ۳۰ دقیقه در طول روز و هر ساعت در شب)، کاف باد میشود تا فشار خون را اندازهگیری کند. بلافاصله قبل از اندازهگیری، دستگاه بوق میزند تا به بیمار اطلاع دهد که فشار خون در حال اندازهگیری است. در این زمان، بیمار باید در صورت امکان بنشیند. فشارسنج را همسطح قلب خود و بازوی خود را ثابت نگه دارد.
پایان دوره هولتر: پس از ۲۴ ساعت، دستگاه خاموش شده و از بازوی بیمار جدا میشود. دادههای جمعآوریشده توسط پزشک تجزیه و تحلیل میشوند تا میانگین فشار خون در زمانهای بیداری، خواب و کل دوره ۲۴ ساعته محاسبه شود.
پیشنیازهای انجام تست هولتر 24 ساعته
قبل از انجام هولتر 24 ساعته فشار خون رعایت برخی موارد و داشتن آمادگی های مورد نیاز است. از جمله:
عدم مصرف برخی داروها: ممکن است با توضیح پزشک مصرف برخی داروها مانند داروهای فشار خون قبل از انجام هولتر قطع شود.
پوشیدن لباس مناسب: لباسی که قبل از نصب هولتر می پوشید باید به میزانی راحت و گشاد باشد که دستگاه هولتر را به راحتی در خود جای داده و یا اصطلاحا مخفی نماید.
مدت زمان انجام هولتر
دراین مقاله درباره هولتر 24 ساعته فشار خون توضیح داده شد، اما باید بدانید که در برخی موارد و با نظر پزشک متخصص ممکن است مدت زمان انجام هولتر و نظارت مداوم شبانه روزی تا 48 ساعت یعنی 2 شبانه روز هم افزایش یابد.
روند ثبت و تجزیه و تحلیل نتایج
هنگامی که دوره پایش هولتر به اتمام برسد فرآیند ثبت و تجزیه و تحلیل نتایج انجام خواهد شد. به شرح زیر:
جمعآوری دادهها: در طول 24 ساعت فشارهایی که توسط دستگاه هولتر اندازه گیری شده در حافظه دستگاه ذخیره می شود.
اطلاعات فعالیت بیمار: بطور معمول از بیمار خواسته می شود علائم و فعالیتهای خود را در طول دوره 24 ساعته ثبت نماید تا پزشک آنها را با تغییرات فشار خون مرتبط سازد.
بازبینی و تجزیه و تحلیل دادهها: پس از باز کردن دستگاه، داده های ثبت شده بررسی و الگوهای فشار خون بیمار در طول شبانه روز شناسایی می شود.
نرمافزارهای تحلیلی: با استفاده از نرمافزارهای تخصصی، این دادهها تجزیه و تحلیل میشوند تا میانگین فشار خون، تغییرات در زمانهای مختلف و واکنش به فعالیتهای روزانه مشخص شود.
تفسیر نتایج: در نهایت پزشک متخصص با بررسی نتایج، ناهنجاریها را تشخیص داده و برنامه درمانی مناسب را تجویز می نماید.
چه زمانی نیاز به استفاده از هولتر 24 ساعته فشار خون داریم؟
همانطور که در این مقاله به آن اشاره شد، هولتر 24 ساعته وظیفه پایش و ثبت مداور فشار خون را در فرد بر عهده دارد. این روش برای افراد و با علائمی نظیر آنچه در ادامه به آنها پرداخته خواهد شد، تجویز می شود:
بررسی علائم بیماریهای قلبی
با اندازه گیری مداوم فشار خون در طول شبانه روز، پزشک در صورت وجود نوسانات و یا تشخیص الگوهای غیر طبیعی در فشار خون شبانه روزی فرد با بررسی های بیشتر می تواند به وجود بیماریهای مرتبط به این علائم پی ببرد. بیماریهایی نظیر سکته قلب و مغزی، بیماریهای قلبی مادرزادی، آنوریسم شریانی، نارسایی کلیوی، نارسایی قلب و سکته قلبی از جمله بیماری هایی هستند که فشار خون نامنظم و بالا از عوامل خطرساز مربوط به آنها شناخته می شود.
بررسی عملکرد داروها و شیوههای درمانی
استفاده از هولتر 24 ساعته فشار خون و نظارت مداوم بر فشار خون در طول شبانه روز، با دادن اطلاعاتی مانند پایش مداوم فشار خون، شناسایی نوسانات فشار خون، تشخیص مقاومتهای دارویی و نحوه پاسخ بدن بیمار به درمانهای انجام شده، مسیرهای بهبود و در صورت لزوم تغییرات مورد نیاز درمانی را در اختیار پزشکان قرار می دهد. این روش به پزشک این آگاهی را می دهد که داروهای استفاده شده تا چه میزان اثربخشی داشته اند و آیا نیاز به اعمال تغییرات دارند یا نه.
هزینه انجام هولتر 24 ساعته فشار خون
در میزان هزینه انجام هولتر 24 ساعته موارد متعددی موثر هستند و این مبلغ در همه مراکز نرخ واحدی ندارد. عواملی از جمله محل انجام آزمایش، تجهیزات و فناوری مورد استفاده، خدمات جانبی مانند تفسیر نتایج و … در میزان این هزینه موثر هستند. علاوه بر این موارد انجام هولتر به مدت 48 ساعت نیز به این هزینه می افزاید.
آیا هولتر 24 ساعته درد و نیاز به بستری دارد؟
هولتر 24 ساعته روشی ایمن و غیر تهاجمی است که به بازوی بیمار متصل می شود. در طول انجام هولتر بیمار درد خاصی را احساس نمی کند. فقط گاهی به دلیل باد شدن مکرر کاف ممکن است نارحتی خفیفی در ناحیه بازو احساس شود. برخی از افراد هم به دلیل اندازه گیریهای شبانه ممکن است با اختلال خواب مواجه شوند.
در پاسخ به سوال نیاز به بستری شدن برای هولتر 24 ساعته باید گفت پاسخ به این سوال منفی است و این روش هیچگونه نیازی به بستری شدن ندارد.
آیا این تست برای کودکان مناسب است؟
هولتر 24 ساعته به صورت گسترده برای کودکان نیز استفاده می شود و پزشک را در کسب اطلاعات دقیق درباره وضعیت قلب و فشار خون کودکیاری می نماید. در صورتی که کودکی علائمی مانند تپش قلب نامنظم، درد قفسه سینه یا سرگیجه داشته باشد، استفاده از هولتر ریتم (ثبت کننده فعالیت الکتریکی قلب) و در صورت نیاز به کنترل فشار خون هولتر فشار خون تجویز می شود. لازم به ذکر است تفسیر نتایج هولتر در کودکان نیازمند همکاری نزدیک پزشک متخصص اطفال و پزشک متخصص قلب است.
چنانچه در صورت احساس علائمی مرتبط به بیماریهای فشار خون و قلب و عروق نیازمند به انجام مشاوره با پزشک متخصص قلب می باشید، مطب دکتر سید علیرضا نجفی با بیش از 20 سال سابقه درخشان و برگرفته از کادری مجرب، با استفاده از پیشرفته ترین دستگاههای پزشکی قلب، نظیر هولتر، دستگاه سیتی آنژیو و … جهت ارائه تمام خدمات مربوط به قلب و عروق برای خدمت رسانی به شما عزیزان آماده می باشد.